Dzień: 2026-05-12

Godzina: 17:30 - 18:30

Miejsce: PAN Biblioteka Gdańska przy ul. Wałowej 24

„Sanktuaria Himalajów: tam, gdzie ziemia dotyka sacrum” – dr hab. Joanna Różycka-Tran, prof. UG

Prelekcja jest częścią cyklu wydarzeń towarzyszących wystawie „Sięgaj, gdzie wzrok nie sięga. Wokół Himalajów”, którą można oglądać do 10 czerwca.

12.05.2026 (wtorek)

  • 17:30-18:30
  • sala konferencyjna na parterze budynku nowego gmachu Biblioteki, przy ulicy Wałowej 24.
  • wstęp wolny!

W ramach wystawy „Sięgaj, gdzie wzrok nie sięga. Wokół Himalajów” w Bibliotece Polska Akademia Nauk odbędzie się godzinny wykład poświęcony buddyzmowi tybetańskiemu i wierzeniom religijnym społeczności zamieszkujących region Himalajów. Wykład zabierze słuchaczy w podróż przez duchowy krajobraz Himalajów – od mistycznej góry Kailash (Shambala) uznawaną za siedzibę bóstw oraz krainę istot oświeconych, po surowe przestrzenie Ladakhu, pokazując jak religia i wierzenia duchowe przenikają codzienność mieszkańców tych regionów. To historia o wędrówce – zarówno fizycznej, jak i duchowej – w której każdy krok staje się częścią większego, kosmicznego porządku.

Centralnym punktem opowieści będzie niezwykła góra Kailash – miejsce, które od tysięcy lat rozpala wyobraźnię pielgrzymów, mistyków i podróżników. W tradycjach religijnych Azji uznawana jest za symboliczne „centrum świata” – oś łączącą niebo, ziemię i sferę duchową. To właśnie tutaj, według wierzeń, przecinają się drogi bogów i ludzi, a przestrzeń nabiera wymiaru sakralnego.

Kailash nie jest najwyższą górą Himalajów, a jednak jej potęga nie wynika z wysokości, lecz z tajemnicy. W przeciwieństwie do masowo odwiedzanego Mt Everest, Kailash nigdy nie została zdobyta – nie z powodu trudności technicznych, lecz z szacunku wobec jej świętości. Dla wyznawców hinduizmu, buddyzmu, dżinizmu czy bon to miejsce absolutne, przyciągające tysiące pielgrzymów, którzy podejmują rytualną wędrówkę wokół masywu – korę – wierząc, że każdy krok przybliża ich do duchowego oczyszczenia.

W trakcie wykładu opowieść o Kailash stanie się zaproszeniem do świata, w którym geografia przenika się z metafizyką, a góry nie są jedynie formacjami skalnymi, lecz żywymi symbolami – pełnymi energii, znaczeń i opowieści. Podobnie surowe przestrzenie Małego Tybetu przybliżą słuchaczom koncepcję reinkarnacji i wiary w cykliczność ludzkiej egzystencji. To historia o poszukiwaniu sensu na krańcach świata, tam, gdzie fizyczna rzeczywistość spotyka się z sacrum.

dr hab. Joanna Różycka-Tran, prof. UG – psycholog społeczny i międzykulturowy, pracuje w Instytucie Psychologii na Uniwersytecie Gdańskim, przewodnicząca Sekcji Psychologii Międzykulturowej Polskiego Stowarzyszenia Psychologii Społecznej oraz liderka programu Partnerstwa Strategiczne Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej NAWA z Wietnamem. Laureatka licznych nagród naukowych i grantów międzynarodowych, w tym Nagrody MNiSW za znaczące osiągnięcia w zakresie działalności organizacyjnej oraz medalu Prezydenta RP za zasługi dla nauki. Mimo licznych funkcji na uczelni, pracę naukową łączy z pasją podróżowania. Odbyła wiele wypraw w rejonie Himalajów, wspinając się na szczyty gór i wulkanów, docierając do ukrytych i niedostępnych klasztorów buddyjskich. Odkrywanie różnorodnych światopoglądów, wzorców zachowań i systemów wartości innych społeczności stało się dla niej nie tylko pasją, lecz również pracą – zaczęła badać, jak różne konteksty kulturowe kształtują postrzeganie siebie i świata, zdobywając doświadczenie w terenowych badaniach psychologicznych głównie w Azji, a pracę habilitacyjną napisała w oparciu o badania w ponad 60 krajach z całego świata. Aktualnie publikuje w prestiżowych czasopismach o tematyce społecznej i międzykulturowej, często udziela wywiadów w mediach społecznościowych i występuje w programach publicystycznych.

Sprawdź, jak dojechać